زبان C – ساختار برنامه c،دستورالعمل های اجرایی زبان c

مجموعه: آموزش, دانش و فناوری تعداد بازدید: 321 تاریخ : ۳۰ مهر ۱۳۹۳

دانلود نرم افزار Dev-cpp جهت کامپایل کدهای زبان C

 

ساختار برنامه های C

در زبان C برنامهها با فرمت خاصی نوشته میشوند. همه برنامه های C شامل یک یا چندین تابع اند که فقط یکی از آنها تابع اصلی یا main نامیده میشود. بنابراین هر برنامه فقط یک تابع اصلی دارد. برنامه همیشه با اجرای تابع اصلی آغاز میگردد. معرفی توابع دیگر ممکن است قبل و یا بعد از تابع اصلی قرار گیرد. به طور کلی میتوان گفت که هر برنامه به زبان C حداقل دارای اجزای مقدماتی به ترتیب زیر است.

زبان C - ساختار برنامه c،دستورالعمل های اجرایی زبان c

دستورالعمل های اجرایی

در هر برنامه دستورالعمل های اجرایی باید بعد از تعریف متغیرها درج شوند. دستوری قابلیت اجرا دارد که در پایان آن دستور، علامت سمیکولون (;) نوشته شود. برای فهم بهتر این موضوع به مثال زیر توجه کنید.

مثال ۱ـ۴ برنامهای بنویسید که مساحت مستطیلی به طول ۶ و عرض ۳ را محاسبه وچاپ کند.

 

#include<stdio.h>
main()
{
int length , width , S ; /* variable declaration */
length = 6 ;
width = 3 ;
S = length * width ;
printf ("area = %d", S) ;
}

 

پس از اجرای برنامه، خروجی برنامه به صورت زیر نمایش داده میشود.

 

area = 18

 

توضیح: برنامه با حروف کوچک تایپ شده است. توضیحات نیز معمولاً با حروف کوچک تایپ میشوند. در زبان C حروف بزرگ و کوچک معادل یکدیگر نیستند. خط اول برنامه اعلان میکند که کتابخانه مربوط به توابع ورودی و خروجی برای دستیابی به توابع آن آماده شود. در واقع ارجاع به فایلی است که شامل اطلاعاتی است که هنگام تفسیر باید در برنامه قرار گیرند. C یکی از زبانهایی است که به لحاظ داشتن توابع توکار یا از پیشفرض شده بسیار غنی است. هر مجموعه از توابع که عملیات ویژه ای را انجام میدهد در مجموعه ای با عنوان کتابخانه یا library قرار میگیرد. توابعی که عملیات ورودی و خروجی را انجام میدهند در کتابخانهای به نام stdio.h قرار دارند که در آن stdio به معنی standard input output (ورودی و خروجی استاندارد) و h نیز معرف header یا عنوان است. تابع printf نیز یکی از توابع خروجی است.

حال به توضیح include# میپردازیم. برنامه های نوشته شده به زبان C قبل از اینکه به وسیله مفسر ترجمه شوند در اختیار برنامه دیگری با عنوان پیش پردازنده یا preprocessor قرار میگیرند. یکی از کاربردهای اصلی این برنامه آن است که کتابخانه های مورد نیاز برنامه منبع را یعنی کتابخانه هایی را که توابع به کار رفته در برنامه منبع را شامل است برای استفاده آماده میکند. این کار با دستور include که در ابتدای آن علامت # و به دنبال آن نام کتابخانه در داخل علامت <> یا ” ” میآید انجام میگیرد. اولین عبارت در برنامه بالا همین کار را برای ما انجام میدهد.

در خط بعد تابع اصلی تعریف شده است. پرانتز خالی به دنبال نام تابع بیان میکند که این تابع آرگومانی ندارد. چند خط بعدی، متن برنامه اصلی را تشکیل میدهند که از پنج دستور ساده تشکیل شده است. پایان هر دستور را علامت سمیکولون (;) مشخص مینماید. چون متن برنامه بیش از یک دستور است مجموع آنها که دستور مرکب یا بلاک را تشکیل میدهند در داخل یک زوج آکولاد قرار میگیرند. در واقع هر آکولاد چپ برای مفسر C به معنی شروع بلاک و هر آکولاد راست معرف پایان آن است. البته در بعضی مواقع برحسب مورد آکولادها را میتوان به صورت تودرتو نیز به کار برد.

اولین دستور در متن برنامه یا همان شروع آکولاد، توصیف متغیرهاست. سه دستور بعدی دستورات محاسباتی و جایگزینی اند و در آخر نیز دستور خروجی است که در آن تابع printf برای چاپ فرمتدار است. اولین آرگومان تابع مذکور متن داخل گیومه است که تابع آن را به همان صورت در خروجی چاپ میکند. البته بعضی از قسمتهای متن که شامل علامت % باشد مانند d% به مفسر اطلاع میدهد که اولین متغیر بعد از بسته شدن گیومه که در این مثال S است مقادیر صحیح میپذیرد. در اینجا d معرف decimal است و d% فرمت متغیر در خروجی را تعریف میکند. در فصلهای بعدی به طور کامل به بحث فرمت متغیرها خواهیم پرداخت.

مثال ۱ـ۵ برنامه زیر طول و عرض مستطیلی را از طریق ورودی استاندارد میخواند و با فراخواندن تابعی به نام Rectangle مساحت آن را محاسبه میکند و سپس طول و عرض و مساحت را در دستگاه استاندارد خروجی نمایش میدهد. طول با a و عرض با b و مساحت با area مشخص میشود.

 

# include &lt;stdio. h&gt;

main ()

{
int a , b , area ;
int Rectangle (int a , int b) ;
scanf ("%d %d" , &amp;a , &amp;b) ;
area = Rectangle (a , b);
printf ("\n length = %d width = %d area = %d" , a , b , area) ;
}
int Rectangle (int a , int b) ;
{
int s ;
s = a * b ;
return (s) ;
}

 

اگر a = ۵ و b = ۴، خروجی برنامه مذکور به صورت زیر خواهد بود.

 

length = 5 width = 4 area = 20

 

توضیح: خط اول ارجاع به فایل کتابخانه ای، خط دوم تعریف تابع اصلی، خط سوم شروع تابع اصلی، و خط چهارم اعلان متغیرهاست. در خط پنجم تابع فرعی Rectangle اعلان شده است که مقدار صحیح برمیگرداند و آرگومانهای آن نیز a و b اند که مقادیر صحیح اند. در خط ششم، تابع ورودی استاندارد scanf به کار رفته است. این تابع که جزء کتابخانه stdio.h است، اطلاعات را از طریق ورودی استاندارد که صفحه کلید است دریافت میکند. فرمت و ساز و کار این گونه توابع را در فصلهای بعد بررسی میکنیم. در اینجا یادآور میشویم که فرم کلی تابع مزبور به صورت زیر است.

 

scanf (control string , argl , arg2 , … , argn) ;

 

که در آن رشته کنترل که در داخل گیومه (” “) میآید، اطلاعات مورد نیاز درباره فرمت اقلام داده های ورودی را شامل میشود و عناصر arg1 , arg2 ,… argn نیز آرگومانهایی اند که اقلام داده های ورودی را معرفی میکنند. در این دستور کاراکتر “&” عملگر آدرس است. در رشته کنترلی نیز که در داخل گیومه قرار دارد، از چپ به راست d% اول معرف فرمت اولین آرگومان یا داده ورودی به عنوان عدد صحیح است و به دنبال آن d% دوم نیز معرف فرمت دومین آرگومان به عنوان عدد صحیح است. علامت n\ در رشته کنترلی تابع printf، موجب انتقال به سطر جدید میگردد. بنابراین اطلاعات بعدی در سطر جدید چاپ خواهد شد.

 

خودآزمایی ۱
١. کدام یک از اسامی زیر مجاز است به عنوان نام متغیر در برنامه به کار رود؟
Integer , -19, Lesson four , Unit_25, define , Loop2, Star565void , Please?, Payam_noor , C+ +, S#, Five$

۲. برنامه زیر مساحت مربعی به ضلع ۵ سانتیمتر را محاسبه و چاپ میکند. قسمتهای مختلف آن را شرح دهید.

#include&lt;stdio.h&gt;
main()
{
int x , S ;
x = 5 ;
S = x * x ;
printf ("area = %d", S) ;
}

 

 

 

 

برنامه سازی پیشرفته C – داوود کریم زادگان مقدم

مطالب مرتبط

نظر شما !!!

یک دیدگاه برای “زبان C – ساختار برنامه c،دستورالعمل های اجرایی زبان c”

  1. زهرا

    خیلی عااالی بود توضیحاتتون واقعا ممنون

قالب تفریحی