آشنایی با استان گیلان+تصاویر استان گیلان

آشنایی با استان گیلان+تصاویر استان گیلان
موقعیت استان گیلان در نقشه ایران

اقلیم : معتدل
نام قدیم گیلان : وارنا
مساحت گیلان : ۳۱۴۰۴۲
جمعیت استان گیلان (۱۳۹۰) : ۲٬۴۸۰٬۸۷۴

پیشینه تاریخی استان گیلان
گیلان که در اوستا از آن به نام -وارنا- نام برده می‌شود مرکز باستانی اقوام مختلفی است که معروفترین آنان دو نوع گیل و دیلم هستند. یونانیان این سرزمین را کادوسیان می‌نامند. بعضی از محققین کادوسیان را از بومیهای ایران قبل از آمدن آریاییها به این سرزمین می‌دانند.

بنا به گفته دیاکوئوف روسی قریب به سه هزار سال پیش، سرزمینهای پرجنگل کاسپیان کادوسیان و گیلان (گیلها) در شمال خاک ماد قرار داشته است. گیل‌ها به تدریج با کادوسی‌ها بصورت تیره واحدی درآمدند. گیل‌ها در دوره حکومت مادها نیز کاملاً مستقل بودند؛ کورش هخامنشی با کمک گیل‌ها دولت ماد را منقرض کرد.

گیلان در اواخر دوره قاجاریه، ترقی و پیشرفت زیادی کرد و به صورت دروازه اروپا درآمد و در نهضت مشروطه نیز گیلانیان نقش مهمی در به ثمر رساندن انقلاب داشتند.

مردم گیل همواره مردمی آزاده بوده اند و در طول تاریخ، هیچ حکومتی موفق نشده است این سرزمین را بگشاید و یا از آنها باج بگیرد.

تاریخ گیلان با تکیه بر پاره ای اشاره‌ها و کاوش‌های باستان شناختی به دوره پیش از آخرین یخبندان ( بین ۵۰ تا ۱۵۰ هزار سال پیش ) می‌رسد . با مهاجرت آریایی‌ها و دیگر اقوام به این سرزمین ، از آمیزش مهاجران و ساکنان بومی منطقه ، قوم‌های جدیدی پدید آمـدند که در این میان دو قوم « گیل » و « دیلم » اکثریت داشتند . از همان آغاز ، فرمانروایان این قوم ازآزادی کامل برخوردار بوده اند و هیچ گاه در برابر بیگانگان و یا در مقابل حکمان دیگر ، تسلیم نشده اند و حتی به اطاعت دولت ماد در نیا مـده انـد . در قـرن ششم پیـش از مـیلاد ، گیلانیان با کوروش هخامنشی متحد شدند و دولت ماد را سرنگون کردند . در زمان ساسانیان ، گیلان استقلال خود را از دسـت داد و اردشیر بابکان به یاری ارتشی مرکب از ۳۰۰ هزار مرد جنگی و نزدیک به ۱۰ هزار سواره گیلان را تسخیر کرد .

پس از پیروزی عرب‌های مسلمان بر ایرانیان ، گیلان به مأمن علویان تبدیل شد . در حدود سال ۲۹۰ هجری قمری ، مردم گیلان و دیلم کم کم به مذهب علویان روی آوردند و در گسترش آن نیز کوشش بسیار کردند. سلسله دیلمیان در دوران فرمانروایی خود به بغداد لشگر کشیدند و خلیفه عباسی را شکست دادند . مغولان در زمان اولجایتو موفق شدند برای مدت کوتاهی این سرزمین را تصرف کنند . گیلانیان در به قدرت رسیدن صفویان نقش مهمی را ایفا کردند.

در زمان سلطنت شاه عباس اول ، گیلان استقلال خود را از دست داد . در سال ۱۰۷۱ هجری قمری ، قوای روسیه به دستور پتر کبیر به گیلان حمله برد و رشت را تا سال ۱۱۴۵ هجری قمری در اشغال خود نگه داشت . گیلک‌ها در پیروزی انقلاب مشروطیت نیز سهمی عمده داشتند . آنها در سال ۱۲۸۷ هجری قمری تهران را فتح کردند . نقش مردم گیلان در نهضت میرزا کوچک خان جنگلی نیز از نمونه‌های درخشان تاریخ این سرزمین است .

استان گیلان شامل سرزمین پست و جلگه ای جنوب و جنوب غرب دریای خزر تا خط الرأس ارتفاعات تالش و بخشی از دامنه‌های شمالی و جنوبی البرز غربی ( حوزه انتهای دره شاهرود ) است.

این استان که توسط حصار بلند البرز و تالش از بقیه سرزمین ایران جدا گردیده از شمال به دریای خزر و کشور آذربایجان، از غرب به استان اردبیل، از شرق به استان مازندران و از جنوب به استان قزوین و زنجان محدود است و مساحتی بالغ بر ۱۴۰۰۰ کیلومتر مربع را داراست.

گیلان دهمین استان پرجمعیت و بیست و هشتمین استان وسیع ایران است. تراکم جمعیت در این استان با ۱۷۷ نفر در هر کیلومترمربع جایگاه سوم را در ایران دارد. کلانشهر رشت با داشتن ۴۶ درصد جمعیت کل استان، مرکز و پرجمعیت‌ترین شهر استان گیلان و دوازدهمین شهر پرجمعیت ایران و پرجمعیت‌ترین شهر سه استان ایران در ساحل دریای خزر است.

طبیعت گیلان، پوشیده از جنگل و دارای آب و هوای معتدل و مرطوب است. این استان شامل مناطق سرسبز شمال غربی رشته‌کوه البرز و بخش غربی کرانه‌های جنوبی دریای خزر است.

استان گیلان از سال ۱۳۴۴ در تقسیمات کشوری ایران به عنوان استان مستقل وارد شد. این منطقه پیش از آن ولایت گیلان و استان یکم خوانده می‌شد.

بیش از ۴۰ رودخانه در گیلان جریان دارند که مهم‌ترین آن‌ها سفیدرود است. دیگر رودهای مهم گیلان کرگان‌رود، اسالم، دیناچال، شیوه‌رود، عمل‌کنده، وزیرکنده، حسن‌کیاده، دهکا، چمخاله، کیان‌رود و پیله‌رود هستند.

مناطق کم‌ارتفاع ساحل دریای خزر به دلیل وضعیت توپوگرافیکشان، دارای نوعی بسیار ویژه از آب و هوای هیرکانی هستند. کل استان گیلان متعلق به این منطقهٔ به طور خاص مرطوب و سبز است.

اقوام در گیلان
در استان گیلان، اقوام مختلفی زندگی می‌کردند که امروزه بر اثر عوامل طبیعی، تاریخی و سیاسی و مهاجرتها و ارتباطات وسیع قرن اخیر بین این استان با سایر نقاط کشور ، اثر چندانی از آن اقوام مشاهده نمی‌شود. این اقوام عبارتند از:
۱- گیل
۲- دیلم
۳- کادوسها
۴- مادها
۵- کاسها (کاسپین ها)
۶- دوربیکها
ـ نام دریای خزر که در زبان انگلیسی ، کاسپین نامیده می‌شود از نام قوم کاسپین گرفته شده است.
ـ چون دوربیکها در حوالی درفک کوه زندگی می‌کردند نام قله درفک از نام این قوم، گرفته شده است.
– نژادها و تیره هایی که هم اکنون در گیلان زندگی می‌کنند شامل گیلکها، تالشی ها، کردها، ترکها، ارامنه و مازندرانی‌ها هستند .

گویشها و لهجه‌های محلی
۱- گیلکی
۲- تالشی

گیلکی :
از زبانهای ایرانی و یکی از شعب زبان پهلوی است که در واقع به عنوان زبان مادری مردم گیلان محسوب می‌گردد. گیلکی خود به چند شاخه تقسیم می‌شود که هرچه به طرف شرق و جنوب استان گیلان پیش برویم گویشها با یکدیگر اندکی اختلاف پیدا می‌کنند . شمار مردم گیلکی زبان در گیلان ، بیشتر از یک میلیون نفر است اما اغلب فارسی را نیز می‌دانند .

تالشی :
در قسمت غرب و شمال غرب استان به ویژه واقع در مرز ایران و جمهوری آذربایجان ، عده ای به این زبان تکلم می‌کنند. این زبان از جمله زبانهای شمال غربی ایران است که در زمانهای قبل (تا حدود قرن ۱۰ هجری قمری) در سرزمین آذربایجان رایج بوده و از آن پس، جای خود را به یکی از گویشهای ترکی داده است .

از زبانهای مهم دیگر استان گیلان ، زبان دیلمی را می‌توان نام برد که با گویش گیلکی تفاوتهای اساسی دارد .

اقتصاد گیلان، بر پایه کشاورزی، دامداری، صیدماهی و پرورش زنبور عسل و کرم ابریشم استوار است. مهم‌ترین محصولات کشاورزی شامل برنج و چای می‌باشد، که در شهرهای مختلف گیلان، از جمله لاهیجان و رودسر کشت می‌شوند. زیتون نیز از دیگر فرآورده‌های زراعی است که کشت آن در شهرستان رودبار رایج است. مراکز مهم صید ماهی عبارتند از بندر آستارا، بندر کیاشهر و بندرانزلی. مهم‌ترین مراکز پرورش زنبور عسل عبارتند از اشکور بالا و پایین، عمارلو، دیلمان،آستارا و تالش. دامداری نیز در مناطق کوهپایه‌ای انجام می‌شود. گندم و جو، بادام زمینی، توتون و فندق نیز از دیگر محصولات زراعی گیلان می‌باشند که هنوز نیز به صورت انبوه در نقاط مختلف استان کشت می‌شوند.

موقعیت جغرافیایی استان گیلان
استان گیلان یکی از استان‌های شمالی کشور با مسا حت ۱۴۷۱۱ کیلومتر مربع می‌باشد. این استان در ۳۶ درجه و ۳۴ دقیقه تا ۳۸ درجه و ۲۷ دقیقه عرض شمالی و ۴۸ درجه و ۵۳ دقیقه تا ۵۰ درجه و ۳۴ دقیقه طول شرقی از نصف النهار قرار گرفته است.
درازای آن از شمال باختری به جنوب خاوری ، ۲۳۵ کیلومتر و پهنای آن ، از ۲۵ تا ۱۰۵ کیلومتر تغییر می‌کند. رشته کوههای البرز با ارتفاع متوسط ۳۰۰۰ متر، همانند دیواری در باختر و جنوب گیلان کشیده شده و این منطقه جز از راه دره منجیل، راه شوسه دیگری به فلات ایران ندارد . کمترین فاصله کوه از دریای خزر (در بخش حویق از شهرستان تالش) نزدیک به ۳ کیلومتر و بیشترین فاصله آن از دریا (در امام زاده هاشم ، مسیر جاده رشت- قزوین) حدود ۵۰ کیلومتر است.

این استان، از شمال به دریای خزر و کشورهای مستقل آسیای میانه، از غرب به استان اردبیل، از جنوب به استان زنجان و قزوین و از شرق به استان مازندران محدود می‌گردد.

بر اساس آخرین تقسیمات کشوری سال ۱۳۸۹، استان گیلان دارای ۱۶ شهرستان، ۴۳ بخش، ۵۱ شهر و ۱۰۹ دهستان است.

روستاها و مناظق دیدنی استان گیلان

روستای کلشتر
روستای کوته کومه
روستا و ساحل امیر آباد
روستای پلام
روستای ماکلوان
روستای میکال
روستای سیبلی
روستای خطبه سرا
روستای گیلده
روستای کانرود
روستای دیورش
روستای داماش
روستای رانکوه
روستا و ساحل حاجی بکنده
روستای حسن سرا
روستای مریان
روستای سرولات
روستای هرزویل
روستای فوشه – غار خون فوشه
روستای حیران
روستای عباس آباد
دریاچه ویستان پره سر
سد تاریک
بقعه خواهر امام
بقعه دانای علی
باغ پرندگان آستارا
آبشار لارچشمه
قلعه گردن
پل خشتی لاهیجان (پردسر)
ایستگاه تحقیقات گل و گیاه زمینی لاهیجان ( باغ فلاحت )
پل خشتی تمیجان
آبشار میلاش
تالاب سوستان
آبشار دوقلوگشت رودخان
شیطان کوه
تالاب امیر کلایه
پارک دانشجو
چشمه بار – روستای کلشتر
پل خشتی تجن گوکه
استخر لاهیجان
تالشون چیله شو
ییلاق خشکه دریا
مدرسه حکیم نظامی
بقعه شیخ تاج‌الدین محمد خیوی
امامزاده ابراهیم و قاسم
ییلاق دیلمان
بازارچه ساحلی آستارا
قلعه شیندان
چشمه آبگرم علی داشی
بقعه شیخ قطب الدین
ساحل صدف آستارا
قله اسپیناس
ییلاق سلانسر
آبشار ویسادار
سه شنبه بازار املش
غار آویشو
تالاب و پناهگاه حیات وحش سلکه
پارک ساحلی ماسال
ییلاق اولسبلنگاه ( ییلاقات ماسال )
بنای تاریخی شهرداری رودسر
تالاب استیل
پل خشتی نیاکو
روستای ماسوله
چشمه فکجور دمکش
تالاب سیاه درویشان
موزه گنجینه رشت
خانه تاریخی قدیری
بازار رشت
ساحل چمخاله
آبشار لاتون
خانه منجم باشی
چشمه های آب معدنی سنگرود
پارک ساحلی شریعتی(مخیر)
رودخانه آستاراچای
پارک جنگلی بی‌بی یانلو
تپه کلورز
گردنه حیران آستارا
تله کابین حیران آستارا
پناهگاه حیات وحش لوندویل
منطقه ییلاقی هلو دشت
ییلاق سوباتان
جاده اسالم – خلخال
آبشار زمرد حویق
پل خشتی لوشان
تپه مارلیک
بوستان ملت
سبزه میدان
پل چوبی کیاشهر
پارک ساحلی – آستانه اشرفیه
منطقه آزاد تجاری کاسپین
کاخ موزه نظامی انزلی
سد سقالکسار
آبشار دودوزن
آبشار ورزان
تله کابین احرار – لاهیجان
مناره بازار گسکر
قلعه‌ی گرماور
منطقه شکار ممنوع دیلمان و درفک
پناهگاه حیات وحش سرخانگل
کلیسای مریم مقدس بندر انزلی
امامزاده ابراهیم شفت
آبشار لونک
تالاب زربیجار
مناره انزلی(برج ساعت انزلی)
قلعه صلصال
آبشار باباولی
موزه‌ی میراث روستایی گیلان
حمام گلشن
ساحل رامدشت
گنبد پیرمحله
کاروانسرا تی تی
روستای تابستان نشین
کاروانسرای لات
آرامگاه میرزا کوچک خان
خانه میرزا کوچک خان
پارک ملی بوجاق
گل سوسن چلچراغ در روستای داماش
بلوردکان ( بلور دوکان )
آرامگاه شیخ زاهد گیلانی
آرامگاه دکتر محمد معین
پارک جنگلی سفیدآب
قلعه رودخان
پارک جنگلی گیسوم ( درستکار )
پارک جنگلی سراوان
پل خشتی لنگرود
باغ محتشم
منطقه عمارلو
منطقه اشکورات
موج شکن‌های انزلی
کشتی میرزا کوچک خان
قله درفک
عمارت کلاه فرنگی
موزه تاریخ چای لاهیجان
بام سبز لاهیجان
اسکله ماهیگیری کیاشهر
رودخانه شفارود
پل آجری پونل
آبشار سجیران
لیلا کوه
تالاب انزلی
پارک جنگلی ماسوله
جواهر دشت
آشنایی با استان گیلان+تصاویر استان گیلان
مقبره شیخ زاهد گیلانی، پدر همسر و استاد شیخ صفی الدین اردبیلی نیای بزرگ دودمان صفویان، در لاهیجان

 

آشنایی با استان گیلان+تصاویر استان گیلان
نمایی از استخر لاهیجان از فراز شیطان کوه
آشنایی با استان گیلان+تصاویر استان گیلان
پل خشتی نیاکوه

 

آشنایی با استان گیلان+تصاویر استان گیلان
نمایی از قلهٔ سماموس، بلندترین نقطه گیلان از روستای حاجی‌آباد املش.

 

آشنایی با استان گیلان+تصاویر استان گیلان
جواهر دشت

 

آشنایی با استان گیلان+تصاویر استان گیلان
کاروانسرای تی تی
آشنایی با استان گیلان+تصاویر استان گیلان
تالاب انزلی

منبع :
gchto .ir
wikipedia .org
gilan .ir

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Enter Captcha Here : *

Reload Image