آشنایی با عمارت دیوانخانه شیراز+تصاویر عمارت دیوانخوانه

مجموعه: گردشگری, مکان های تاریخی ایران تعداد بازدید: 253 تاریخ : ۲۳ مهر ۱۳۹۴

عمارت دیوانخانه کریمخانی از جمله بناهای زیبا و ارزشمند استان فارس است که در خیابان ۲۲ بهمن (جنب ارگ) و طرف غرب عمارت نقارخانه ساخته شده است.

هنگامی که کریمخانی زند در سال ۱۱۸۰ هجری قمری شیراز را پایتخت خود قرار دارد، مایل بود همانطور که شاه عباس صفوی اصفهان را آراسته بود، شیراز را بیاراید. بدین جهت طرح بناهای مفصل و معظمی از ارگ، مسجد، بازار، سربازخانه، دیوانخانه، قورخانه، میدان مشق و اسب سواری و چوگان را ریخته و دستور ساخت این بناها را صادر کرد. سبک معماری این بناها سبک اصفهان است. یکی از این مجموعه ها، دیوانخانه کریمخانی است.

این بنا با دیگر بناهای مجموعه کریمخانی،در سال های پایتختی شهر شیراز از سال ۱۱۸۰ هجری قمری تا آخر عمر کریم خان یعنی سال ۱۱۹۳ هجری قمری ساخته شده است. بنابر سفرنامه های موجود، مسافران پس از ورود به شیراز از دروازه اصفهان وارد بازار نوساز وکیل می شوند. در طرف غرب بازار میدان وسیعی قرار داشته که قسمت شرقی آن میدان را نقارخانه و قسمت غربی میدان توپخانه می نامیدند. دیوانخانه در طرف غرب عمارت نقارخانه ساخته شده است.

آشنایی با عمارت دیوانخانه شیراز+تصاویر عمارت دیوانخوانه

درباره ساختمان دیوانخانه با آنکه وقایع نگاران به طور اخص در مورد این ساختمان ننوشته اند، ولی احتمالا در همان ایامی که ارگ بنا شده این ساختمان مستطیل شکل با سقف سه گوش (به وسیله شبکه بندی چوبی) و دارای تالار بزرگ با ۲ ستون سنگ مرمر یک پارچه در کنارش ساخته شده است. در سال ۱۷۹۲ به دستور آقا محمد خان این دو ستون جابجا و به تهران انتقال داده شد.

دیوانخانه بنایی دو طبقه با پلانی مستطیل شکل است که از طریق دو راه پله طبقات همکف و اول آن به هم متصل می شود. در میانه بنا یک ایوان و در دو طرف آن ۲ تالار قرار دارد. هم شاه نشین و هم تالارها با تکنیک کاسه سازی که نوعی مقرنس کاری است، تزئین شده است. علاوه بر مقرنس ها در فضاهای ذکر شده تزئینات نقاشی بسیار نفیسی در طاقچه ها و سقف وجود دارد که از نقش های گیاهی،گل، مرغ زندی (نوع خاصی در تزئینات مربوط به دوره زندیه) و طلا کاری پوشیده شده است. وجود این تزئینات اهمیت زیادی را به بنای دیوانخانه از نظر ارزش های هنری و تاریخی می بخشد. با توجه به نفاسات و ارزش بالای تزئینات در این بنا در طرح احیای کاربری سبکی برای مجموعه در نظر گرفته شده است. این بنا پس از مرمت و احیای و تعبیه سیستم های جدید تأسیساتی تبدیل به مرکز اطلاع رسانی گردشگری استان فارس خواهد شد.

مصالح به کار رفته در عمارت دیوانخانه عمدتا آجر و سنگ است. سنگ های مرمر به کار رفته از تبریز و یزد و سنگ های رخام از معادن شیراز استخراج شده است که سنگ های مرمر در ۲ ستون مرتفع جلوی تالار به کار رفته بوده است. بر روی ازاره ها نقوش برجسته دو شیر و دو باز و همچنین صحنه جنگ رستم و اشکبوس حجاری شده است. شیوه آجرکاری دوران زندیه همان ادامه شیوه آجرکاری دوران صفویه است. شیوه آجرکاری دوران صفویه شامل تراش دادن و آب شاب کردن آجر و همچنین ساختن نمای کاذب آجری با یک پوسته گچ به صورت آجر نما بوده و به تدریج به سایر نقاط گسترش یافته است. نما سازی صاف و یکدست با بندهای منظم و باریک را باید از ویژگی های دوران صفوی به حساب آورد. آجرکاری این دوران بیشتر به صورت “رگ چین” و در مایه “نیمانیم” صورت گرفته است.

آشنایی با عمارت دیوانخانه شیراز+تصاویر عمارت دیوانخوانه

کاربری بنای دیوانخانه در طول زمان فراز و نشیب متعددی به خود دیده است. در زمان کریم خان دیوانخانه محل جلوس وکیل الرعایا برای رسیدگی به کارهای دیوانی بوده است. در زمان قاجاریه در سال ۱۲۶۸ هجری قمری که بنای پانزده دستگاه چاپارخانه که به فرمان امیرکبیر و دستور فیروز میرزا توسط نصرت الدوله والی فارس شروع شده بود، به تدریج خاتمه یافت.

این اثر در تاریخ ۳۰ اردیبهشت ۱۳۵۴ با شماره ثبت ۱۰۷۳ به‌ عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

آشنایی با عمارت دیوانخانه شیراز+تصاویر عمارت دیوانخوانه

عکاس : مجتبی رضایی – عمارت دیوانخانه

عکس عمارت دیوانخانه شیراز – photo Divankhaneh Mansion Shiraz

آشنایی با عمارت دیوانخانه شیراز+تصاویر عمارت دیوانخوانه

عکس عمارت دیوانخانه شیراز – photo Divankhaneh Mansion Shiraz

آشنایی با عمارت دیوانخانه شیراز+تصاویر عمارت دیوانخوانه

عکس عمارت دیوانخانه شیراز – photo Divankhaneh Mansion Shiraz

آشنایی با عمارت دیوانخانه شیراز+تصاویر عمارت دیوانخوانه

عکس عمارت دیوانخانه شیراز – photo Divankhaneh Mansion Shiraz

آشنایی با عمارت دیوانخانه شیراز+تصاویر عمارت دیوانخوانه

 

 

منابع :

۱- راهنمای مصور ایرانگردی، موسسه کتاب سرای اعلمی، حمید اعلمی، بهار ۱۳۹۱٫
۲- تارنمای صندوق احیاء و بهره برداری از اماکن تاریخی و فرهنگی
۳- ویکی پدیا۴- سیتی پدیا
۵- تیشینه

مطالب مرتبط

نظر شما !!!

نظر شما برای “آشنایی با عمارت دیوانخانه شیراز+تصاویر عمارت دیوانخوانه”

  1. جدیدترین اخبار
  2. پربیننده ترین اخبار
قالب تفریحی