آشنایی با استان لرستان+تصاویر لرستان

مجموعه: استان های ایران, گردشگری تعداد بازدید: 166 تاریخ : ۲۶ فروردین ۱۳۹۵

اقلیم : سرد
نام قدیم : شاپور خواست
مساحت : ۲۸۲۹۴
جمعیت در سال ۱۳۹۰ : ۱٬۷۵۴٬۲۴۳

استان لرستان، یکی از استان‌های غربی ایران است. این استان ۲۸٫۲۹۴ کیلومتر مربع مساحت دارد و جمعیت آن در سرشماری سال ۱۳۹۰ بالغ بر ۱٬۷۵۴٬۲۴۳ نفر گزارش شده‌ است. این استان سیزدهمین استان ایران از نظر جمعیت می‌باشد و یکی از استان‌های پرجمعیت ایران به شمار می‌رود.خرم‌آباد مرکز استان است. طبق آمار سال ۱۳۸۵، خرم‌آباد بیستمین شهر بزرگ کشور است. لرستان سرزمینی کوهستانی است و غیر از چند دشت محدود، سراسر آن را کوههای زاگرس پوشانده‌است.

آشنایی با استان لرستان+تصاویر لرستان

موقعیت استان لرستان روی نقشه کشور ایران

اشترانکوه با ۴۰۵۰ متر ارتفاع بلندترین نقطه استان و پست‌ترین نقطه آن در جنوبی‌ترین ناحیه استان واقع شده و حدود ۵۰۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. بر اساس یافته‌های باستان شناسی این منطقه یکی ازنخستین سکونتگاه‌های قدیمی بشر است و مفرغ لرستان از شهرت باستان‌شناسی زیادی برخوردار است. لرستان تنها استان ایران است که به دلیل اهمیت فوق العاده تاریخی یکی از ۴ بخش اصلی موزه ملی ایران را به خود اختصاص داده است. این ۴ بخش اصلی عبارتند از پیش از تاریخ، تاریخی و لرستان، دوران اسلامی، مهر و سکه.

استان لرستان در باختر ایران واقع شده و از شمال به استان‌ مرکزی و استان همدان ، از جنوب به استان خوزستان، از خاور به استان اصفهان و از باختر به استان‌ کرمانشاه و استان ایلام محدود می‌شود . این استان از نظر جغرافیایی بین ۴۶ درجه و ۵۱ دقیقه تا ۵۰ درجه و ۳ دقیقه درازای خاوری و ۳۲ درجه و ۳۷ دقیقه تا ۳۴ درجه و ۲۲ دقیقه پهنای شمالی قرار گرفته است .

پست‌ترین نقطه استان لرستان با ارتفاع ۵۰۰ متر از سطح دریای آزاد در جنوبی‌ترین ناحیه آن واقع شده است و قله سن بران اشتران کوه با ۴۰۵۰ متر ارتفاع، بلندترین نقطه استان لرستان به حساب می‌آید که در شرق استان واقع شده است.

استان لرستان دارای آب و هوای متنوعی است. در زمستان هنگامی که در شمال استان برف و کولاک و سرمای شدید جریان دارد، قسمت‌های جنوبی آن از هوای مطبوع و بارانی برخوردار است. بررسی‌های اقلیمی نشان می‌دهند که خرم آباد زمستانی معتدل و تابستانی گرم دارد. بروجرد زمستانی سرد و تابستانی معتدل دارد . الیگودرز نیز زمستانی بسیار سرد و تابستانی معتدل دارد .

آشنایی با استان لرستان+تصاویر لرستان

خرم آباد لرستان

لرها مردمانی هستند که از نظر قومی جزئی از مردم کرد به‌شمار نمی‌آیند. واژهٔ کرد در دوران تاریخی پس از حمله اعراب به ایران به معنای رمه‌گردانان و کوچ‌نشینان ایرانی‌تبار فلات ایران به کار رفته‌است و معنای قومی خاص نمی‌داده‌است. در برخی از منابع، لرها و دیلیمان و بلوچان و اقوام دیگر را جز کرد شمرده‌اند زیرا واژه “کرد” به معنی یک نوع شیوه زندگی و نه معنی زبانی بوده است. اما از لحاظ قومیت لرها گروهی جدا از کردها حساب می‌شوند. نام لر در متون تاریخی پس از حمله اعراب به ایران، اولین بار در قرن ۴ هجری قمری به شکل واژه‌های اللّریه، لاریه، بلاد اللور و لوریه در متون بازمانده از آن دوران بروز می‌کند.

شهرستان های استان لرستان

  1. شهرستان ازنا
  2. شهرستان الیگودرز
  3. شهرستان بروجرد
  4. شهرستان پل‌ دختر
  5. شهرستان دوره
  6. شهرستان خرم‌آباد
  7. شهرستان دورود
  8. شهرستان دلفان
  9. شهرستان سلسله
  10. شهرستان کوهدشت
آشنایی با استان لرستان+تصاویر لرستان

تقسیم بندی نقشه استان لرستان

پیشینه تاریخی لرستان

در هزاره سوم و چهارم پیش از میلاد بعضی از اقوام مهاجر با تصرف سرزمین بین النهرین (میان دو رود) در کوه‌های زاگرس اسکان یافتند . نام این اقوام به استناد کتیبه‌های بابلی ، آشوری ، ایلامی و در آثار بر جای مانده از سارگن- پادشاه مقتدر آکد (۲۰۳۰ – ۲۰۴۸ ق . م) – “لولوبی” ،”مانایی”، “کاسی” ، “گوتی” ، ” نایدی” ،” آمادا ” و”پارسوا” ذکر شده است. تاریخ نگاران، در آریایی بودن لولوبی‌ها و مانایی‌ها تردید دارند ؛ اما شواهد تاریخی حاکی از آن است که کاسی‌ها در سال ۱۶۰۰ قبل از میلاد در لرستان کنونی می‌زیسته اند و محدوده حکومتی آن‌ها از شمال و خاور لرستان تا اطراف همدان توسعه داشته است. این قوم ، در هزاره دوم پیش از میلاد به قصد تصرف بابل دراین شهر نفوذ کردند و بعد از شکست اول از حمورابی (حاکم بابل)، بالاخره توانستند در بابل مستقر شده و دومین سلسله شاهان آن جا را تأسیس کنند . با انقراض این سلسله نوپا (در هزاره دوم پیش از میلاد) توسط دولت مقتدر عیلام ، کاسی‌ها به سمت زاگرس عقب نشینی کردند و خراج گزار ایلام شدند.

تا قبل از تسلط اسکندر مقدونی بر این ناحیه، این قوم مانند سدی در برابر توسعه طلبی آشوری‌ها ، در مناطق خاوری مقاومت می‌کردند. بعد از مدتی، قدرت این قوم کوه نشین به حدی رسید که شاهان سلسله هخامنشی هنگامی که از مسیر فارس به شوش یا از مسیر بابل به اکباتان می‌گذشتند ، هدیه هایی برای ایلات کوهستانی بین راه می‌فرستادند تا مسیر عبور آن‌ها را امن نگاه دارند . در دوره ساسانیان ، پشتکوه و پیشکوه را خاندان معروف هرمزان اداره می‌کردند . هرمزان ، آخرین فرمانروای این خاندان بود که با سپاهیان مسلمان در سال ۱۶ هـ . ق به اسارت درآمد . مسلمانان پس از فتح ” حلوان “، نواحی شمالی لرستان را گرفتند و چند سال بعد در سال ۲۱ هـ.ق، توانستند نهاوند و قسمت جنوبی لرستان را نیز ضمیمه محدوده حکومت خود کنند . سال بعد هنگامی که عمر مناطق تصرف شده را بین لشگریان کوفه و بصره تقسیم می‌کرد ، لرستان ضمیمه کوفه شده و از آن پس جزو ایالت جبال (عراق عجم) به حساب می‌آمد و تا میانه سده چهارم هجری قمری ، حکم ران این منطقه از بغداد یا کوفه تعیین می‌شد.

در همین قرن ، حسنویه کرد این منطقه را به تصرف خود درآورد و خاندان او تا سال ۵۰۰ هـ . ق بر لرستان تسلط داشتند. همزمان با استیلای قوم مغول بر ایران ، لرستان به دو قسمت لر بزرگ و لر کوچک تقسیم شد. هر یک از این دو قسمت از پیش از استیلای مغول تا مدت زمانی پس از انقراض ایلخانان ، امرای نیمه مستقل داشتند . اتابکان لر بزرگ از کردان شام بودند که در اواسط قرن ششم هجری از راه آذربایجان رهسپار ایران شدند و در محدوده اشتران کوه و جلگه‌های شمالی آن سکونت کردند.

آن‌ها تا نیمه اول قرن نهم هجری (۵۰۰ – ۸۲۷ هـ . ق) حکومت کردند و ایذج (مال امیر) را- که خرابه‌های زیادی از آن باقی مانده- پایتخت خود قرار دادند . سلسله اتابکان با کشته شدن غیاث الدین کاووس (آخرین اتابک) به دست سلطان ابراهیم منقرض شد . اما اتابکان لرکوچک (۵۸۰ – ۱۰۰۶ هـ. ق) با این که چندین امیر معتبر داشتند و حکومتشان نیز طولانی‌تر بود ، هیچ وقت اهمیت و اعتبار لر بزرگ را پیدا نکردند . آن‌ها موقعیتشان را تا زمان صفویه حفظ کردند و حتی قلمرو حکومت خود را تا باختر کوه‌های پشتکوه توسعه دادند . در سال ۱۰۰۶ ه . ق با کشته شدن شاهوری – آخرین فرد این سلسله – به فرمان شاه عباس اول ، این سلسله نیز برافتاد و حکومت لرستان به حسین نامی محول شد . خاندان این والی تا اوایل روی کار آمدن سلسله قاجار ، بر لرستان حکومت کردند و حکومت پشتکوه را نیز زمانی حکام بروجرد و زمانی حکام شوشتر به عهده داشتند .

بررسی‌های زبان شناسی و فرهنگی نشان دهنده پیوستگی قومی لرها با دیگر اقوام ایرانی به ویژه شعبه پارسی است . بین هزاره سوم و اول پیش از میلاد به هنگام مهاجرت اقوام آریایی شعبه ای از این اقوام موسوم به کاسیها به لرستان آمدند و با بومیان منطقه در آمیخته و بدین ترتیب نژاد تازه ای پدید آمد که بعدها به لر شهرت یافتند

پیش از اسلام آیین‌ها و مذاهب مختلفی در لرستان رایج بود . اولین نشانه‌های آلیز زروان که گفته می‌شود دین زرتشت از آن نشأت گرفته در لرستان دیده می‌شود . بعدها آیین مهر پرستی در کنار دین زرتشتی در لرستان پدید آمد . همچنین پرستش بانو آناهیتا الهه آبها نیز در لرستان شایع بود . پس از ورود اسلام ، مردم لرستان نیز همچون سایر اقوام ایران به این دین آسمانی گرایش پیدا کردند. از قرن هشتم هجری به بعد بتدریج مردم لرستان آیین تشیع را پذیرفتند و هم اکنون لرستان یکی از مناطق مهم شیعه نشین ایران به شمار می‌آید .

موسیقی لری
موسیقی لری با موسیقی “ردیف دستگاهی” پیوند نزدیکی دارد . بخش مهمی از این موسیقی از طریق کمانچه و کمانچه نوازی محلی در موسیقی رسمی ایران “ردیف” نیز تأثیر گذاشته است . اغلب موسیقی‌های محلی لرستان در دستگاه ماهور و بیش‌تر با ساز کمانچه اجرا می‌شوند . موسیقی‌های لرستان به چهار بخش موسیقی کار ، موسیقی مراسم ، موسیقی عروسی و موسیقی ترانه‌های روز تقسیم شده است . ترانه‌ها و رقص‌های متداول لری بیش‌تر حماسی هستند و ترانه هایی که جنبه تغزل دارند ، در بین مردم از تداول کم‌تری برخوردار هستند . رقص‌های بومی لری گاهی با وزن و سرعت آهسته و گاهی با تندی بیشتر اجرا و در همه حال به صورت گروهی اجرا می‌شود.

غذا در لرستان

غذاهای محلی و سنتی از مهم‌ترین جاذبه‌های اجتماعی به شمار می‌روند. تقریباً همه انواع خوراک‌ها در این استان تهیه و طبخ می‌شود ولی متداول‌ترین آنها عبارتند از : عدس پلو با گوشت ، باقلاپلو ، کباب چنجه ، کباب بختیاری ، شوله ، کباب بروجردی ، آش پخازه ، آش شوربا ، کپه‏‏ ، کال جوش یا کله جوش ، جگروز ، اناردونگ ، نوژی آو و انواع کوفته.

پوشاک مردم لرستان

پوشاک زنان لر بنا به موقعیت اجتماعی، اقتصادی و از طرفی شرایط سنی از ویژگی‌های مشخصی برخوردار است . پوشاک زنان جوان لر با پارچه‌های الوان در رنگها و طرح‌های شاد با سربندهای زیبا و رنگی می‌باشد. زنان مسن‌تر پارچه هائی به رنگ تیره و طرح ای ساده و سربندی سیاه و سفید را ترجیح می‌دهند. روسریهای زنان لر که در زبان محلی به آن ” گل ونی ” می‌گویند . زیبائی خاصی به سر زنان لر می‌دهد. این روسریها که معمولاً ابریشمی می‌باشند و در طرح‌ها و رنگهای مختلف به کار می‌روند . با گره زیبائی به دور سر پیچیده می‌شود گوشه‌های آن هم به صورت آویزان بر پشت سر قرار می‌گیرد . پیراهن زنان لر دارای برشی ساده ، بلند و گشاد است با طرح‌های گلدار و رنگهای الوان . شلوار پوشاک زنان لر از لحاظ ترکیب و جنس پارچه دو قسمتی و دو رنگی است . معمولاً از دمپا تا حدود بالای زانو، پارچه ساده با نقشبندی و نواردوزی شده است و قسمت بالاتر به رنگ دیگر و گلدار می‌باشد . قسمت‌های دیگری بر روی پیراهن زنان قرار می‌گیرد از جمله ” کلنجه ” کت مخملی که در جلوی بدن بسته نمی‌شود ، بقیه و لبه‌های دم آستین و دور شکاف آن یراقدوزی و نواردوزی شده است. ” سرداری ” که پوششی است بلند تا به پشت پا ، جلوی آن بدون دگمه است با آستینی تا آرنج که اغلب از مخمل با الوان مشکی ، سبز و قرمز تهیه می‌شود . دوره‌های آستین و دامن آن به پهنای دو تا سه انگشت یراقدوزی و نواردوزی شده است. ” کت ” که نیم تنه را می‌پوشاند ، نواردوزی ندارد و با دکمه در جلو بسته می‌شود . ” جلیقه ” که همیشه باز است و دکمه ندارد و در قسمت جلوی آن یراقدوزی ، سکه دوزی شده است.

مردان لر دارای پوشش ساده ای می‌باشند . جنبه‌های تزئین آن کمتر می‌باشد . شلوار آنان به طرح و هیبت شلوارهای کردی است . پیراهن آنان با برش ساده و اغلب به رنگ سفید و گاه رنگین می‌باشد . قسمت دیگر آن ( ستره ) است که در طرح‌های گلدار و شاد برای مراسم شادی و جشن و طرح‌های ساده با رنگهای کم مایه در انجام مراسم تشریفاتی و عزا بکار می‌آید . کلاه نمدی ، شال و گیوه نیز از خصوصیات ویژه لباس مردان لری می‌باشد .

پوشاک عشایر : تماشای شیوه زندگی عشایر کوچ نشین یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری اجتماعی استان لرستان را تشکیل می‌دهد . عشایر استان لرستان دارای مسکن خاص خود ، صنایع دستی و لباس‌های رنگارنگ و دیدنی خود هستند و به همین لحاظ برای بازدیدکنندگان جذاب هستند . به طور کلی عشایر ایران که معیشت و آداب و رسوم خاص خود را دارند در ایران یکی از جذاب‌ترین شیوه‌های زندگی اجتماعی به شمار می‌آیند . استان لرستان به سبب شرایط آب و هوایی و کوهستانی بودن خود ، محل ییلاق و قشلاق ایل‌ها و عشایر استان‌های اطراف است . عشایر و طایفه‌های لرستان در یک تقسیم بندی به دو بخش لر و لک تقسیم می‌شوند که از نظر لهجه ، سنن ، آداب و رسوم و برخی مسایل مذهبی با یک دیگر تفاوت دارند .

زبان مردم لرستان به دو زبان لری و لکی صحبت می‌کنند که اولی زبان اکثر شعبات قوم لر می‌باشد و دومی در بین برخی از طوایف لرستان بخصوص مناطق شمالی لرستان (مناطق الشتر ، کوهدشت و نور آباد) رایج است. بر اساس مطالعات زبان شناسی ، زبانهای لری و لکی جزو زبانهای هندو – اروپایی به شمار می‌آیند.

زبانهای ایرانی شامل زبانهای ایرانی شرقی و زبانهای ایرانی غربی می‌باشد. لکی و لری جزو زبانهای ایرانی غربی محسوب می‌شوند . بسیاری از واژه‌های لری اغلب ریشه‌های باستانی دارند و به احتمال تعداد زیادی از این واژه‌ها مربوط به زبانهای کاسی و عیلامی می‌باشد . گفته می‌شود زبان پارسی در زمان امپراتوریهای هخامنشی ، اشکانی و ساسانی در لرستان گسترش یافته است.

در بین زبانهای جنوب غربی ایران ، زبان (گویش) لری بزرگترین رابطه را با زبان فارسی دارد که هر دوی آنها دنباله پارسی میانه ، زبان پارتیان قرن هشتم بعد از میلاد هستند. همانگونه که می‌دانیم پارسی میانه ، زبان پارتیان و ساسانیان بود که به تدریج تغییر شکل داده و به صورت زبان فارسی نزدیک است که بعضی معتقدند این زبان در گذشته نه چندان دور از فارسی منشعب شده است .

آشنایی با استان لرستان+تصاویر لرستان

آبشار بیشه

 

 

آشنایی با استان لرستان+تصاویر لرستان

سپید دشت لرستان

 

آشنایی با استان لرستان+تصاویر لرستان

مسجد جامع بروجرد

آشنایی با استان لرستان+تصاویر لرستان

روستای ونایی

آشنایی با استان لرستان+تصاویر لرستان

روستای کمندان – عکس : امیر بابایی

آشنایی با استان لرستان+تصاویر لرستان

پارک جنگلی شورآب – عکس : فرید شریفی

 

آشنایی با استان لرستان+تصاویر لرستان

روستای پیر امام

آشنایی با استان لرستان+تصاویر لرستان

شول آباد

 

منابع :
http://www.ichto .ir
http://www.lorestan .ir/
http://fa.wikipedia .org
تیشنیه

مطالب مرتبط

نظر شما !!!

نظر شما برای “آشنایی با استان لرستان+تصاویر لرستان”

قالب تفریحی